Neon Genesis Evangelion
Είχα ακούσει πολλά περί αυτού. Πραγματικά, ο θόρυβος γύρω απ’ το όνομά του δεν είναι καθόλου τυχαίος και δεν πρόκειται για τετριμμένες και συνηθισμένες κινούμενες εικόνες. Πριν συνεχίσω θα ήθελα να ξεκαθαρίσω ότι πιέστηκα απίστευτα να το τελειώσω, για τον απλούστατο λόγο ότι η βαρεμάρα είχε γύρει στον ώμο και μου ρούφαγε λαίμαργα τη σάρκα…
Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Μεταφέρω κάποια στοιχεία της σειράς από τη βικιπαίδεια:
«Τα γεγονότα που διαδραματίζονται στη σειρά λαμβάνουν χώρα το 2015 μ.Χ., δεκαπέντε χρόνια μετά την καταστροφική Δεύτερη Πρόσκρουση (Second Impact) που σύμφωνα με επίσημες πηγές προκλήθηκε από πρόσκρουση μετεωρίτη στη Γη. Κατά τη Δεύτερη Πρόσκρουση αφανίστηκε ο μισός πληθυσμός της γης καθώς και έκλινε ο άξονας της. Την περίοδο που η ανθρωπότητα επανέρχεται από αυτή την καταστροφή, το Τόκυο-3 (η τρίτη αναδόμηση της πόλης του Τόκυο) δέχεται επιθέσεις από τεράστιες οντότητες που καλούνται Άγγελοι. Τα συμβατικά όπλα δεν είναι αποτελεσματικά ενάντια στους Αγγέλους και η μόνη γνωστή άμυνα είναι τα Ευαγγέλια (Evangelions ή EVAS). Tα EVAS είναι τεράστια ανθρωπόμορφα ρομπότ των οποίων η κατασκευή και λειτουργία ελέγχεται από τον παραστρατιωτικό οργανισμό NERV. Η σειρά ξεκινά σαν ένα συμβατικό anime με ανθρωπόμορφα ρομπότ, αλλά σύντομα η δράση μεταφέρεται σε χρονικές αναδρομές και αναλύσεις των προσωπικοτήτων των βασικών χαρακτήρων, όπως του Σίντζι Ίκαρι (Ikari Shinji) και των άλλων παιδιών που πιλοτάρουν τα Ευαγγέλια. Ο δημιουργός και σκηνοθέτης Hideaki Anno, έπασχε για αρκετό καιρό από κατάθλιψη. Μεγάλο μέρος της σειράς βασίζεται στις εμπειρίες του αντιμετωπίζοντας την ασθένεια και στις γνώσεις που απέκτησε επί της ψυχοαναλυτικής θεωρίας, από την ψυχοθεραπεία στην οποία υποβλήθηκε. Σαν αποτέλεσμα αυτού, μέσω των χαρακτήρων της σειράς παρουσιάζονται διάφορες πνευματικές διαταραχές και προβλήματα με τη ψυχική υγεία όπως κατάθλιψη, μετατραυματικό σοκ και αγχώδης διαταραχή του αποχωρισμού.»
Είναι γεγονός αδιαμφισβήτητο ότι η συγκεκριμένη σειρά έχει φανατικούς οπαδούς και ορκισμένους εχθρούς. Μια βόλτα στο διαδίκτυο είναι αρκετή για να το διαπιστώσει κανείς. Δεν ανήκω σίγουρα στην πρώτη κατηγορία, αλλά μάλλον, ούτε και στη δεύτερη. Δεν το θεώρησα «πατάτα» σε καμιά περίπτωση. Το πιο εύστοχο θα ήταν να πω ότι πρόκειται για ένα μοναδικά δημιουργημένο anime με έντονη προσωπικότητα, θρησκευτικές αναφορές και συμβολισμούς, που προβάλλει και προσπαθεί να αναλύσει σωρεία ψυχικών ανησυχιών, το οποίο, όμως, δεν με συγκίνησε. Αντιθέτως, σε αρκετά σημεία με εκνεύρισε. Με απλά λόγια, δεν ταιριάξαμε. Απ’ την άλλη, δεν μπορώ να μην θεωρήσω σπουδαία την ειλικρίνεια και την ψυχική κατάθεση, που τόσο απλόχερα κάνει ο Hideaki Anno. Και αυτό είναι που κάνει τη συγκεκριμένη σειρά τόσο ιδιαίτερη και για τον ίδιο αυτό λόγο έχει αγγίξει τόσους ανθρώπους. Το ζουμί βρίσκεται στους χαρακτήρες που έχει δημιουργήσει ο συγγραφέας. Εκεί επικεντρώνεται και μέσω εκείνων ξερνάει τα εσώψυχά του, ολοκληρωτικά επηρεασμένος απ’ τα ψυχολογικά προβλήματα που βίωνε (ίσως βιώνει ακόμα, δεν γνωρίζω, αν και στο τελευταίο επεισόδιο ευδοκιμεί ο σπόρος τη ελπίδας). Αυτή η ανάλυση και επεξεργασία ξεκινάει ομαλά, για να κορυφωθεί προς το τέλος, όπου και το ύφος μετατρέπεται σ’ έναν σουρεαλιστικό κυκεώνα με εικόνες βαμμένες με τα πιο σκοτεινά χρώματα της ψυχοσύνθεσης του Hideaki Anno. Παρόλα αυτά, κατ εμέ το παρακάνει, κουράζει και δεν ήταν λίγες οι φορές που ήθελα να ρίξω 10 κλοτσιές στον Ίκαρι Σίντζι για να πάρει τα ίσια του! Επίσης, δεν ξέρω αν φταίει η κακή μετάφραση, αλλά οι ίδιες ατάκες επαναλαμβανόντουσαν συνέχεια. Βαρέθηκα να παρακολουθώ τον εσωτερικό, επαναλαμβανόμενο αυτό διάλογο, που γινόταν μέσα στο φλεγματικό νου του. Στο δε πατέρα θα έκανα ακόμα χειρότερα. Και για να βγάλω όλο το μένος μου κατά των χαρακτήρων, θα πω ότι εκνευριστικότερο απ’ την Άσουκα (Asuka), δεν έχω ξανασυναντήσει σε anime (ειδικά στις αρχικές εμφανίσεις της). Έφτασα στο σημείο να κλείσω την οθόνη, να καπνίσω 2-3 τσιγάρα και να συνεχίσω αργότερα… Θα μου ήταν ιδιαίτερα ευχάριστο να τη δω απαγχονισμένη σαν τη μάνα της! Η χρωματική αντίθεση του ροζοκόκκινου με το μαύρο και ο σχεδιασμός της κρεμασμένης φιγούρας κάνουν τη συγκεκριμένη εικόνα επική! Επιπλέον, δε μπορώ να μην προσκομίσω στα θετικά τις σφοδρές μάχες προς στο τέλος, αλλά και τους ευρηματικούς διαλόγους που λαμβάνουν μέρος (π.χ. με τον Kauorou), υπό τη συνοδεία κλασικής μουσικής! Το όλο αποτέλεσμα είναι αριστουργηματικό!
Έχουν γραφτεί ποικίλες απόψεις, κάτι το απόλυτα φυσιολογικό, όταν έχουμε να αντιμετωπίσουμε καταστάσεις που τα πράγματα είναι θολά, η πρόσβαση κάπως περιορισμένη και τα αναπάντητα ερωτήματα πολλά. Από Φροϋδικές θεωρίες μέχρι και αναφορές στον Σαίξπηρ και πολλούς άλλους πέτυχα στο διαδίκτυο. Χαλαρά έριχνα και μπόλικο Αντονέν Αρτό στο όλο μείγμα. Τέλος πάντων, δε σκοπεύω να αποπειραθώ να εμβαθύνω στη συγκεκριμένη σειρά. Βαριέμαι απίστευτα να μπλέξω εκεί μέσα και για να συντομεύω, θα πω ότι τα ερωτηματικά της νοοτροπίας «ποιος είμαι, τι κάνω, τι πρέπει να κάνω;», οι θρησκευτικές-μυστικιστικές αναφορές, ο αιώνιος φόβος, η απόρριψη, η ασάφεια, η αίσθηση ανικανότητας και η απομόνωση που προβάλλονται με τόσο έντονο τον πεσιμισμό με κούρασαν… Είναι υπαρκτά ερωτήματα στα μυαλά των ανθρώπων, θα μπορούσε όμως να μην επιμείνει τόσο ο αγαπητός συγγραφέας. Θα ήθελα, πάντως, να σταθώ στο τελευταίο επεισόδιο και ιδίως στα τελευταία λεπτά. Ξεκινάει με έναν βομβαρδισμό ερωτήσεων και ανησυχιών, όπου και εν τέλει, ο τρισκατάρατος Σίντζι, «σπάει το γυαλί», συνειδητοποιεί ότι θέλει να είναι ο εαυτός του, απογυμνωμένος απ’ τις όποιες φοβίες και αγωνίες είχε και η επιθυμία του να ζήσει με γνώμονα αυτό αρχίζει να ξεπροβάλλει και να αφουγκράζεται το ρόγχο της ζωής. Εξού και τα συγχαρητήρια και χειροκροτήματα που δέχεται. Προσωπικώς, ήθελα να ανάψω καπνογόνο εκεί πέρα και να του φωνάξω: «επιτέλους ρε μαλάκα!» Το τέλος δεν μου φάνηκε τόσο πολύπλοκο και δυσνόητο όσο φημιζόταν στα διάφορα φόρουμ και ιστοσελίδες. Κάποια υπαρξιακά-φιλοσοφικά ερωταπαντήματα γύρω απ τη ζωή και την αναζήτηση της αλήθειας, όπου και μετά έρχεται το αναμενόμενο, η αναγέννηση του Σίντζι…
Πάντως, σκέφτομαι να προσπαθήσω να δω και την ταινία The End of Evangelion, η οποία είναι μια επέκταση της σειράς. Ίσως ξεκαθαρίσει κάπως τα διάφορα νεφελώματα που έμειναν. Κλείνοντας, να τονίσω ότι αυτή είναι η προσωπική μου άποψη, η δικιά μου εκδοχή-παρουσίαση, για το συγκεκριμένο anime και καλό θα ήταν να το δει κάποιος για να βγάλει τα δικά του συμπεράσματα… Είναι ζόρικο…
